Phân tích mối quan hệ giữa Quốc hội và Chủ tịch nước theo pháp luật hiện hành?
Hỏi: Phân tích mối quan hệ giữa Quốc hội và Chủ tịch nước theo pháp luật hiện hành?
Đáp:
* Khái niệm Quốc hội: (Khoản 1 Điều 1 Luật tổ chức Quốc hội).
* Khái niệm Chủ tịch nước: (Điều 86 Hiến pháp 2013).
* Khái niệm mối quan hệ: Được hiểu là sự tác động qua lại giữa hai (hoặc nhiều hơn hai) đối tượng hoặc hai (hoặc nhiều hơn hai) nhóm đối tượng có liên quan với nhau.
* Chủ tịch nước là cơ quan đặc biệt, giữ vai trò quan trọng tọng việc đảm bảo sự phối hợp thống nhất giữa các bộ phận của bộ máy nhà nước. Quốc hội phải gắn kết chặt chẽ với Chủ tịch nước để thực hiện quyền lực của mình. Trong Hiến pháp 2013, mối quan hệ giữa Quốc hội với Chủ tịch nước được thể hiện rõ nét thông qua các hoạt động chủ yếu sau đây:
– Trong cách thành lập:
+ Chủ tịch nước: Khoản 1 Điều 87 Hiến pháp 2013
+ Bãi nhiệm, miễn nhiệm: Khoản 7 Điều 70 Hiến pháp 2013.
+ Nhiệm kì: Khoản 3 Điều 87.
– Trong các hoạt động:
+ Công bố Hiến pháp, luật: Khoản 1 Điều 88.
+ Bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm: Khoản 2, 3 Điều 88.
+ Tình trạng chiến tranh: Khoản 5 Điều 88.
+ Điều ước quốc tế: Khoản 6 Điều 88.
+ Tham dự phiên họp: Điều 90.
+ Họp bất thường, họp kín: Điều 83.
+ Danh sách thành viên : Điều 89.
– Trong hoạt động kiểm tra, giám sát:
+ Báo cáo công tác: Khoản 2 Điều 87.
+ Chất vấn: Điều 80.
+ Bãi bỏ văn bản: Khoản 10 Điều 70.
+ Bỏ phiếu tín nhiệm: Khoản 8 Điều 70.
Từ những phân tích trên cho ta thấy mối quan hệ giữa Quốc hội và Chủ tịch nước là mối quan hệ mật thiết, gắn bó hữu cơ không thể tách rời. Tuy nhiên, trên thực tế, chủ tịch nước chưa thực hiện có hiệu quả quyền đưa ra sáng kiến lập pháp trước Quốc hội, UBTVQH, chưa bao giờ báo cáo công tác trực tiếp trước Quốc hội và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội trong các kỳ họp. Đặc biệt, chủ tịch nước chưa bao giờ phải giải trình về một số vấn đề thuộc thẩm quyền của mình như quyền ân giảm án, vấn đề cử, triệu hồi đại sứ,… Vì vậy, cần phải thiết chặt hơn nữa mối quan hệ giữa Chủ tịch nước với Quốc hội và cần phải làm cho thể chế Chủ tịch nước ngày càng phát huy được vai trò, vị trí, chức năng quan trọng của mình trong bộ máy nhà nước và trong đời sống xã hội, giúp đất nước tiến xa, vươn cao trên trường quốc tế.