Phân tích chức năng lập hiến, lập pháp của Quốc hội theo pháp luật hiện hành?
Hỏi: Phân tích chức năng lập hiến, lập pháp của Quốc hội theo pháp luật hiện hành?
* Khái niệm lập hiến: Lập hiến là định ra hiến pháp. Quyền lập hiến là quyền làm hiến pháp (biểu quyết tán thành để thông qua theo trình tự lập hiến) và sửa đổi, bổ sung hiến pháp hoặc làm hiến pháp mới.
* Khái niệm lập pháp: Lập pháp là ban hành hoặc chấp thuận dự luật. Quyền lập pháp là quyền làm luật, xây dựng luật và ban hành những văn bản luật được áp dụng trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.
* Phân tích chức năng lập hiến, lập pháp của Quốc hội
Khoản 1 Điều 70 Hiến pháp 2013 quy định: “”
Hiến pháp 2013 đã đánh dấu một cột mốc quan trọng khi lần đầu tiên Quốc hội được quy định rõ ràng là thực hiện quyền lập pháp, khác với các bản Hiến pháp trước còn chung và nhầm lẫn với nhau.
So với các bản Hiến pháp trước, Hiến pháp 2013 bỏ đi chữ “duy nhất”. Đối với quyền lập hiến, sự khác biệt giữa hai bản Hiến pháp là không có nhiều bởi vì Hiến pháp là duy nhất. Còn về quyền lập pháp, trên thực tế thì một mình Quốc hội không có đủ khả năng để tự mình xây dựng hệ thống pháp luật hoàn chính. Chính vì vậy, Hiến pháp 2013 đã không còn dùng từ “duy nhất” để chỉ chức năng lập pháp của Quốc hội. Quy định này cũng mở đường cho Quốc hội có thể ủy quyền ban hành văn bản pháp luật của Chính phủ (Điều 100 Hiến pháp 2013).
Quyền lập hiến, lập pháp của Quốc hội xuất phát từ vị trí, tính chất của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Vì vậy, chỉ có Quốc hội mới có quyền định ra các quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lí cao nhất, điều chỉnh các quan hệ xã hội cơ bản nhất của xã hội ta. Các quy phạm pháp luật do các cơ quan nhà nước khác ban hành không được trái với tinh thần và nội dung của Hiến pháp và luật.
Quốc hội giữ quyền làm Hiến pháp thì cũng có quyền sửa đổi Hiến pháp, Quốc hội có quyền làm luật thì cũng có quyền sửa đổi luật. Các bước chuẩn bị và quy trình thực hiện được quy định cụ thể để đảm bảo hoạt động này tiến hành một cách thuận lợi, hiệu quả (Điều 4, 5 Luật Tổ chức Quốc hội).
Để hỗ trợ cho Quốc hội thực hiện chức năng này, Điều 84 Hiến pháp 2013 quy định “”.