Phân tích chế độ bổ nhiệm thẩm phán sơ cấp theo pháp luật hiện hành?

Hỏi: Phân tích chế độ bổ nhiệm thẩm phán sơ cấp theo pháp luật hiện hành?

Đáp:

* Khái niệm Tòa án: Khoản 1 Điều 2 Luật tổ chức Tòa án.

* Khái quát chung: Trong tổ chức bộ máy nhà nước CHXHCN Việt Nam, Tòa án nhân dân là một trong bốn hệ thống cơ quan hợp thành, là trung tâm trong hệ thống các cơ quan tư pháp ở Việt Nam. TAND thực hiện chức năng xét xử của nước CHXHCN Việt Nam, vì vậy, để thực hiện nhiệm vụ xét xử thì cần có những người Thẩm phán.

* Khái niệm Thẩm phán: Điều 65. Như vậy, thẩm phán là chức danh tư pháp được hình thành do bổ nhiệm theo quy định của luật. Thẩm phán có nhiệm vụ xét xử các vụ án và giải quyết những việc khác thuộc thẩm quyền của Tòa án.

* Ngạch thẩm phán: Khoản 1 Điều 66.

* Chế độ bổ nhiệm thẩm phán sơ cấp: Chế độ bổ nhiệm Thẩm phán sơ cấp được thực hiện đối với các TAND huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh và tương đương, Tòa án quân sự khu vực. Để trở thành Thẩm phán sơ cấp cần có những điều kiện sau:

– Tiêu chuẩn để trở thành Thẩm phán: Điều 67.

– Người có đủ tiêu chuẩn để trở thành Thẩm phán như trên và có đủ các điều kiện sau đây thì có thể được (Khoản 1 Điều 68).

Như vậy, khác với Pháp lệnh thẩm phán và hội thẩm TAND năm 2011, Luật tổ chức Tòa án năm 2015 đã quy định việc tiêu chuẩn hóa đội ngũ cán bộ thẩm phán. Trong các tiêu chuẩn của thẩm phán có hai tiêu chuẩn mới đáng chú ý là:

– Thứ nhất, ngạch thẩm phán tòa án cấp trên được tuyển chọn và bổ nhiệm chủ yếu từ những thẩm phán ở ngạch thẩm phán cấp dưới trực tiếp.

– Thứ hai, để được tuyển chọn, bổ nhiệm làm thẩm phán thì người đó phải trúng tuyển kì thi tuyển chọn vào ngạch thẩm phán theo quy định của pháp luật.

Những quy định trên đòi hỏi thẩm phán ngoài phẩm chất đạo đức, chính trị còn phải có trình độ chuyên môn, có kinh nghiệm và năng lực xét xử, cũng như kinh nghiệm sống phong phú nhằm nâng cao hiệu quả trong hoạt động xét xử của Tòa án.