Phân tích mối quan hệ giữa các khoản thu và các khoản chi của ngân sách nhà nước theo quy định của pl. tại sao cần phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách?

Hỏi: Phân tích mối quan hệ giữa các khoản thu và các khoản chi của ngân sách nhà nước theo quy định của pl. tại sao cần phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách?

Đáp:

Mối quan hệ giữa các khoản thu và các khoản chi của NSNN:

Việc phân định nguồn thu và nhiệm vụ chi cụ thể giữa các khâu NSTW, NSĐP của hệ thống ngân sách là hết sức cần thiết.

Phân giao nguồn thu cụ thể cho phép định lượng được các khoản thu của từng địa phương trên địa bàn chính quyền địa phương quản lý, từ đó có thể dự đoán được khả năng tự đáp ứng nhu cầu chi tiêu của cấp ngân sách và phần còn thiếu mà ngân sách cấp trên phải chi điều tiết bổ sung nhằm đảm bảo khả năng cấp phát, chi trả, thanh toán của cấp ngân sách đó hoặc phần thừa có thể điều hòa cho các địa phương khác hoặc cho ngân sách cấp trên để bảo đảm  khả năng thanh toán, chi trả của từng cấp ngân sách cũng như của toàn bộ hệ thống ngân sách.

Đề ra nhiệm vụ chi cụ thể cho các cấp ngân sách cũng là tiền đề giúp cho việc định lượng nhu cầu chi tiêu của cấp ngân sách để từ đó có thể chủ động bố trí kế hoạch thu, đáp ứng nhu cầu chi tiêu đó.

Nếu chỉ phân giao nguồn thu mà không quy định nhiệm vụ chi cho các cấp ngân sách sẽ dẫn đến tình trạng không tận dụng được số bội thu ở một số địa phương để điều động cho địa phương ở tình trạng bội chi, dẫn đến tình trạng ngân sách trung ương gánh chịu các khoản trợ cấp cho địa phương bội chi.

Ngược lại, nếu chỉ quy định nhiệm vụ chi cho các cấp ngân sách mà không phân bổ nguồn thu sẽ dẫn đến tình trạng các địa phương bị hạn chế tiềm năng và thế mạnh trong việc huy động nguồn tài chính phục vụ cho mục tiêu địa phương, mặt khác các địa phương sẽ ỷ lại, trông chờ vào sự ban phát kinh phí từ ngân sách trung ương, làm nảy sinh tiêu cực, tùy tiện trong việc sử dụng ngân sách.

Vì sao cần phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách NN?

• Để xác định mỗi cấp ngân sách được tập trung những nguồn thu nào và mức độ tập trung đến đâu, đồng thời đề ra nhiệm vụ chi cụ thể cho từng cấp ngân sách.
• Đảm bảo cho ngân sách trung ương giữ vai trò chủ đạo, ngân sách địa phương chủ động thực hiện nhiệm vụ được giao. Ngân sách địa phương giữ vai trò trong việc thực thi các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội được giao phó trên địa bàn mình quản lý.
• Đảm bảo nguyên tắc nhiệm vụ chi ngân sách cấp nào thì do ngân sách cấp đó đảm bảo thực hiện, chi thuộc cấp nào thì sử dụng kinh phí của cấp đó.