Phân tích mối quan hệ giữa Quốc hội và Chính phủ theo pháp luật hiện hành?
Hỏi: Phân tích mối quan hệ giữa Quốc hội và Chính phủ theo pháp luật hiện hành?
Đáp:
* Khái niệm Quốc hội: (Khoản 1 Điều 1 Luật tổ chức Quốc hội).
* Khái niệm Chính phủ: (Khoản 1 Điều 1 Luật tổ chức Chính phủ).
* Khái niệm mối quan hệ: Được hiểu là sự tác động qua lại giữa hai (hoặc nhiều hơn hai) đối tượng hoặc hai (hoặc nhiều hơn hai) nhóm đối tượng có liên quan với nhau.
* Trong pháp luật hiện hành, mối quan hệ giữa Quốc hội với Chính phủ chính là mối quan hệ giữa quyền lập pháp và quyền hành pháp và được thể hiện rõ nét thông qua các hoạt động chủ yếu sau đây:
– Trong hoạt động tổ chức Chính phủ:
+ Quốc hội lập ra Chính phủ. Cơ cấu tổ chức của Chính phủ (Điều 2 Luật tổ chức Chính phủ).
+ Khoản 7 Điều 70 Hiến pháp 2013.
+ Khoản 2 Điều 1 Luật tổ chức Chính phủ.
+ Quốc hội phê chuẩn việc bổ nhiệm Phó Thủ tướng, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ theo đề nghị của Thủ tướng Chính phủ. Các thành này không nhất thiết là đại biểu Quốc hội.
+ Nhiệm kì của Chính phủ: Điều 3 Luật tổ chức Chính phủ.
+ Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội.
– Trong hoạt động xây dựng pháp luật:
+ Tổ chức thi hành Hiến pháp: Điều 6 Luật tổ chức Chính phủ.
+ Trình dự án luật: Điều 7 Luật tổ chức Chính phủ.
+ Chính phủ có quyền đề nghị Uỷ ban thường vụ Quốc hội bãi bỏ văn bản của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, UBND, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trái với Hiến pháp, luật và văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên.
+ Bãi bỏ văn bản: Khoản 1 Điều 15, Điều 51 Luật tổ chức Quốc hội.
– Trong hoạt động kiểm tra, giám sát:
+ Uỷ ban thường vụ Quốc hội có quyền giám sát hoạt động của Chính phủ (Khoản 2 Điều 50).
+ Báo cáo công tác: Khoản 2 Điều 27 Luật tổ chức Chính phủ.
+ Chất vấn: Điều 32 Luật tổ chức Quốc hội.
+ Họp kín: Khoản 1 Điều 83 Hiến pháp 2013.
– Trong hoạt động quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước:
+ Trách nhiệm của bộ trưởng, thủ trưởng: Điều 37 Luật tổ chức Chính phủ.
+ Về hoạt động đối nội: Khoản 2 Điều 23 Luật tổ chức Chính phủ.
+ Về hoạt động đối ngoại: Khoản 3 Điều 22 Luật tổ chức Chính phủ.
Từ những phân tích trên cho ta thấy, Quốc hội và Chính phủ gắn bó mật thiết với nhau để xây dựng, phát huy tối đa tiềm lực quốc gia.