Phân tích nguyên tắc bầu cử bình đẳng theo pháp luật hiện hành?

Hỏi: Phân tích nguyên tắc bầu cử bình đẳng theo pháp luật hiện hành?

Đáp:

* Phân tích nguyên tắc bầu cử bình đẳng theo pháp luật hiện hành

Nguyên tắc bình đẳng là một nguyên tắc đòi hỏi phải tuân thủ trong suốt quá trình tiến hành bầu cử từ khi lập danh sách cử tri cho đến khi kết thúc, tuyên bố kết quả của cuộc bầu cử. Mức độ dân chủ của cuộc bầu cử phụ thuộc chủ yếu vào tiến trình thực hiện nguyên tắc này.

Bình đẳng trong bầu cử là một nguyên tắc nhằm đảm bào tính khách quan, không thiên vị để mọi công dân có khả năng như nhau tham gia bầu cử, có quyền và nghĩa vụ ngang nhau trong bầu cử và ứng cử, nghiêm cấm mọi sư phân biệt dưới bất kì hình thức nào.

Bầu cử bình đẳng thể hiện qua những nội dung cụ thể sau:

– Sự bình đẳng giữa các cử tri:

+ Điều kiện tham gia bầu cử như nhau (Điều 27 Hiến pháp 2013).

+ Khoản 1 Điều 69, Khoản 2 Điều 29.

+ Lá phiếu của mỗi cử tri không ghi tên, có giá trị như nhau. Địa vị xã hội, tài sản … của cử tri không có ảnh hưởng gì đến giá trị của phiếu bầu. Không vì địa vị xã hội của mình mà cử tri không chấp hành đầy đủ các quy định về bầu cử. Để đảm bảo giá trị lá phiếu của các cử tri là như nhau thì Điều 7 quy định nhằm đạt được tiêu chí số lượng dân cư như nhau thì được bầu số đại biểu bằng nhau.

+ Nguyên tắc bình đẳng còn đòi hỏi phải có sự phân bổ hợp lý cơ cấu, thành phần, số lượng đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp để đảm bảo tiếng nói đại diện cho các vùng, miền, địa phương, các tầng lớp xã hội, các dân tộc thiểu số và phụ nữ có tỷ lệ đại biểu thích đáng (Khoản 2 Điều 8, Khoản 3 Điều 8, Khoản 1 Điều 9).

– Sự bình đẳng giữa các ứng cử viên:

+ Mọi công dân có điều kiện ứng cử như nhau như phải đạt được tiêu chuẩn của người ứng cử do luật định, phải nộp hồ sơ theo đúng quy trình,…

+ Mỗi người chỉ được ghi tên ứng cử ở một đơn vị bầu cử.

+ Việc vận động bầu cử phải đảm bảo sự công bằng, không thiên tư, thiên vị, tạo điều kiện như nhau cho các ứng cử viên (Điều 63, 65, 66, 67, 68).

* Ý nghĩa: Nguyên tắc bình đẳng là sự cụ thể hóa nguyên tắc “mọi người đều bình đẳng trước pháp luật”, đảm bảo sự bình đẳng trong việc tham gia quản lý nhà nước và xã hội. Kết quả bầu cử phản ánh chính xác ý chí, nguyện vọng của nhân dân.