Luật hình sự quốc tế quy định hoạt động tương trợ tư pháp như thế nào?
Hỏi: Luật hình sự quốc tế quy định hoạt động tương trợ tư pháp như thế nào?
Đáp: Hoạt động tương trợ tư pháp và dẫn độ tội phạm nguy hiểm là một trong những yêu cầu quan trọng của việc hợp tác quốc tế trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, bảo đảm xử lý và truy cứu các hành vi phạm tội gây nguy hại cho xã hội và cộng đồng quốc tế, cũng như xâm phạm đến các quyền và tự do của con người. Sở dĩ có hoạt động tương trợ tư pháp và dẫn độ tội phạm chính vì đây là khả năng duy nhất và quan trọng để thực hiện đầy đủ các hành vi tố tụng hình sự cần thiết ở nước ngoài. Mặc dù vậy, hoạt động tương trợ tư pháp, đặc biệt là dẫn độ tội phạm có liên quan trực tiếp đến chủ quyền quốc gia, do đó, đòi hỏi các quốc gia cần phải có quy định chặt chẽ và đầy đủ các điều ước, hiệp ước tư pháp liên quan đến hoạt động tương trợ tư pháp và dẫn độ tội phạm, để tránh xảy ra tranh chấp khi có công dân của một nước vi phạm pháp luật quốc tế. Đặc biệt, các hành vi tố tụng của các quốc gia có thẩm quyền tài phán chỉ thực sự thực hiện được đầy đủ và đưa người phạm tội ra xử lý nghiêm minh trước pháp luật, trước cộng đồng quốc tế để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, xã hội và của con người, nếu có sự tương trợ tư pháp của các cơ quan tư pháp nước tương trợ tư pháp.
Nội dung tương trợ tư pháp theo Luật hình sự quốc tế được ký kết giữa các quốc gia để điều chỉnh các nội dung liên quan đến thủ tục tố tụng như: tiến hành các hoạt động tác nghiệp, lấy lời khai, hỏi cung nhân chứng – bị cáo, nghiệp vụ điều tra, trưng cầu ý kiến chuyên gia, thực hiện các hoạt động khám xét, chuyển giao vật chứng, chuyển giao và tiếp nhận các loại giấy tờ, tài liệu có liên quan đến vụ việc, truy tìm người phạm tội, các thông tin cá nhân – nhân thân của người phạm tội… Những nội dung này được ghi nhận cụ thể trong các điều ước quốc tế song phương hay đa phương giữa hai hay nhiều quốc gia để đấu tranh phòng, chống một hay nhiều loại tội phạm cụ thể như: tội phạm khủng bố, buôn lậu, tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia; v.v…